12-13 AUGUSTUS 2026
PERSEÏDEN METEORENZWERM
In de nacht van 12-13 augustus is de jaarlijkse meteorenzerm de PerseIden goed waar te nemen. Het is Nieuwe Maan (na de zonsverduistering), dus er zal geen storend maanlicht zijn.
De sterrenhemel om 23.30 u. Nederlandse tijd.
Het maximum van de meteorenzwerm vindt plaats op donderdag 13 augustus om 09 u. Dan is het al dag en is er niets te zien.
Het best kan worden gekeken om 03.45 u., als de radiant - het vluchtpunt van waaruit de meteoren lijken weg te schieten - op zo'n 60 graden boven de horizon staat. Per uur zouden er zo'n 40-55 meteoren van deze zwerm kunnen zijn waar te nemen.
De Perseïden zijn jaarlijks actief van ongeveer 17 juli tot 24 augustus. In die periode kruist de aarde de baan van de periodieke komeet Swift-Tuttle en botst op kleine brokstukjes die deze komeet tijdens zijn omlopen rond de zon heeft losgelaten. Deze komeetbrokjes, meteoroïden genoemd, variëren in grootte van nietige stofjes die kleiner zijn dan zandkorrels, tot gruis met een diameter van enkele millimeters. Zolang zij verspreid langs de komeetbaan door de ruimte bewegen, gebeurt er niets. Er is immers niets dat hun beweging belemmert. Maar als zij op de aarde botsen en in onze atmosfeer terechtkomen, ondergaan zij wrijving en worden ze sterk verhit.
De luchtweerstand van de aardse dampkring wordt al merkbaar op 200 kilometer hoogte. Tegen de tijd dat de meteoroïde tot op ongeveer 110 kilometer hoogte is gevallen, wordt hij door botsingen met luchtmoleculen zo heet dat hij begint te verdampen. Tenzij het gaat om een relatief groot rotsblokje van minstens een halve centimeter in doorsnede, zal de verdamping volledig zijn op ongeveer 80 kilometer hoogte. In de tussentijd doet zich een lichtverschijnsel voor dat meestal slechts een gedeelte van een seconde duurt. Hierdoor wordt de indruk gewekt van een snel verschietende lichtstreep langs de hemel. Deze lichtflits, ofwel meteoor, wordt in de volksmond ook wel een 'vallende ster' genoemd.
De Perseïden, die vanaf de grond gezien allemaal lijken weg te schieten vanuit een vluchtpunt in het sterrenbeeld Perseus, vormen slechts één van de jaarlijks terugkerende meteorenzwermen. In januari zijn bijvoorbeeld de Boötiden actief. In april zijn er de Lyriden, in oktober de Draconiden en Orioniden, in november de Leoniden en in december de Geminiden. De Perseïden zijn echter de rijkste zwerm. Tijdens het maximum, rond 12 augustus, kunnen tot wel honderd meteoren per uur worden waargenomen.
n 1863, het jaar na de verschijning van Swift-Tuttle in 1862, vertoonden de Perse‹den zich als een echte 'sterrenregen'. Per minuut kon wel een tiental heldere meteoren worden gezien. Van 1989 tot 1999 werd weliswaar een sterke toename in het aantal meteoren te zien, maar een echte sterrenregen deed zich helaas niet voor. De laatste jaren zijn de Perseïden weer tot hun normale niveau gedaald.
Meer informatie: