NEDERLANDSE PLANETO¤DENREGEN





Ere wie ere toekomt: het Haarlems Dagblad van 8 oktober 2007 zet de vernoemingen door Wim Fr÷ger in het zonnetje door middel van een voorpagina-artikel!



Enkelen van de op 28 september 2007 vernoemden in de planeto´dengordel.
Van links naar rechts: monument voor Karel Bosscha, Willem Kolff, Lodewijk van den Berg, Chriet Titulaer, Henk Terlingen, Govert Schilling en Eddy Echternach.




Astronet, 28 september 2007

Op Koninginnedag kent Nederland een lintjesregen. En ieder jaar rond 15 augustus zorgen kleine stofdeeltjes die op de aarde botsen en als oplichtende meteoren langs de hemel schieten voor een Ĺsterrenregenĺ. Maar nog niet eerder kende ons land het verschijnsel van een Ĺplaneto´denregenĺ.

Vandaag, 28 september 2007, werd naar maar liefst elf landgenoten een planeto´de vernoemd. Planeto´den zijn meters tot vele kilometers grote rotsblokken die om de zon bewegen. De meeste cirkelen tussen de banen van Mars en Jupiter. Een enkeling doorloopt een langgerektere baan en kan langs de aarde scheren. Soms botst een planeto´de op de aarde en vormt dan een bedreiging voor het leven. Zo maakte 65 miljoen jaar geleden de inslag van een kilometers grote planeto´de een einde aan het tijdperk van de dinosauriŰrs.

De nieuw vernoemde planeto´den dragen voortaan de namen van onze bekende landgenoten Chriet Titulaer, wijlen Henk Terlingen (ĹApollo Henkieĺ), sterrenkundejournalisten Govert Schilling en Eddy Echternach, de thans in ArgentiniŰ wonende Gelderse amateur-astronoom Wim Fr÷ger, de in de VS wonende verzetstrijder, internist Ún uitvinder van de kunstnier prof.dr. Willem Kolff, de Amerikaans-Nederlandse astronaut Lodewijk van den Berg, de meer historische figuren Johan Mohr (Duits-Nederlandse predikant en stichter van een sterrenwacht in Batavia), Rudolf Kerkhoven (bekend uit Hella Haasseĺs roman ĹHeren van de Theeĺ) en Karel Bosscha (eveneens theeplanter in Nederlands IndiŰ en stichter van de later naar hem genoemde Bosscha-sterrenwacht in Bandung), en Lucia Glen Molster, het (zeer jong overleden) dochtertje van de Leidse sterrenkundigen Frank en Nathalie Molster.



Henk Terlingen en Chriet Titulaer tijdens een van hun televisieverslagen over de Apollo-11 maanlanding.

De vernoeming van een planeto´de is een zeldzame eer. Hoewel zo'n vijftienduizend van de 164.612 genummerde planeto´den (telling op 27 september 2007) tegenwoordig een naam dragen, gebeurt het niet vaak dat Nederlanders een dergelijk hemellichaam naar zich vernoemd krijgen. Eerder in 2000 viel die eer te beurt aan wetenschapsjournalist Carl Koppeschaar, Nobelprijswinnaars Martin Veltman en Gerard ĺt Hooft en Nederlands eerste astronaut Wubbo Ockels. Daarna volgden ook bekende auteurs als Hella Haasse en Harry Mulisch en dit jaar ook de Nederlandse arts en astronaut AndrÚ Kuipers. In totaal zijn nu zoĺn driehonderd van de vijftienduizend van een naam voorziene planeto´den vernoemd naar Nederlanders, Nederlandse steden, sterrenwachten, romanfiguren en andere Nederlandse zaken.



De positie van (12132) Wimfroger ten tijde van de officiŰle vernoeming. Wim Fr÷ger is een Nederlandse amateurastronoom die in ArgentiniŰ woont. Hij heeft de namen voorgesteld van vele tientallen planeto´den, twee maankraters en een krater op Mars. Het is daarom zeer terecht dat hij, die verantwoordelijk is geweest voor zovele(n) 'Nederlandse' planeto´den, eindelijk zelf een plaats heeft gekregen aan de sterrenhemel!

Met uitzondering van de planeto´de voor Johan Mohr werden de vandaag vernoemde planeto´den ontdekt door het astronomen-echtpaar Ingrid van Houten-Groeneveld en wijlen Cees van Houten, op fotografische platen die werden gemaakt door de in de VS wonende sterrenkundige van Nederlandse afkomst Tom Gehrels. Het Leidse astronomenechtpaar ontdekte het recordaantal van meer dan vijfduizend planeto´den. De ontdekker mag een planeto´de een naam geven, al is dat laatste aan strikte regels gebonden en moet de vernoeming ook nog worden bekrachtigd door de Internationale Astronomische Unie (IAU).

De nieuw vernoemde planeto´den heten officieel:

(5494) JohanMohr
(10986) Govert
(11426) Molster
(11427) Willemkolff
(11430) Lodewijkberg
(11431) Karelbosscha
(11432) Kerkhoven
(12131) Echternach
(12132) Wimfroger
(12133) Titulaer
(12135) Terlingen

(Klik op de naam voor baansimulatie en fysische gegevens.)

Citaties:

(10986) Govert
Govert Schilling (b. 1956) is a Dutch amateur astronomer and science writer. He has been popularizing astronomy since the early 1970s, later as editor of the Dutch astronomical magazine Zenit and as leader of the Amsterdam planetarium. The name was suggested by C. E. Koppeschaar.

(12131) Echternach
As assistant editor of the Dutch astronomical magazine Zenit, Dutch science writer Eddy Echternach (b. 1961) has been popularizing astronomy since the late 1980s. He is co-author of numerous books on astronomy and astronomical exercises for use in primary and high schools. The name was suggested by C. E. Koppeschaar.

(12132) Wimfroger
Willem Albertus Fr÷ger (b. 1962) is a Dutch amateur astronomer who lives in Argentina. He suggested names and prepared citations for more than 60 minor planets, one lunar crater and two craters on Mars.

(12133) Titulaer
Dutch astronomer and science writer Chriet Titulaer (b. 1943) is a popularizer of astronomy and space travel. Together with Henk Terlingen, he prepared impressive television programs on the Apollo moon missions.

(12135) Terlingen
Dutch journalist Henk Terlingen (1941-1994) presented the Apollo moon missions on Dutch television. Since the 1960s, his broadcasts in collaboration with Chriet Titulaer promoted a great interest in astronomy and space science in the Netherlands. The name was suggested by C. E. Koppeschaar.

(11431) Karelbosscha
Karel Albert Rudolf Bosscha (1865-1928) was a notable Dutch tea planter in Malabar, West Java, who, with his nephew Rudolf Albert Kerkhoven, greatly contributed to the establishment of an astronomical observatory in Lembang, near Bandung.

(11432) Kerkhoven
Rudolf Albert Kerkhoven (1879-1940) was a notable Dutch tea planter in Malabar, West Java, who, with his uncle Karel Albert Rudolf Bosscha, greatly contributed to the establishment of the Lembang Observatory. His legacy continues to support astronomical research in Indonesia and Holland.

(5494) Johanmohr
German-Dutch astronomer Johan Maurits Mohr (1716-1775) made several successful meteorological and astronomical observations from his private observatory on the Molenvliet, Batavia, Dutch East Indies. The observations included some of the transits of Venus in 1761 and 1769.

(11427) Willemkolff
Born in Leiden, Willem Johan Kolff (b. 1911) invented the first kidney dialysis machine while working in harsh conditions in Kampen during World War II. After the war he moved to the U.S. and in 1967 became professor of surgery at the University of Utah, working with his student Robert Jarvik on an artificial heart.

(11430) Lodewijkberg
Lodewijk van den Berg (b. 1932) is the first Dutch-born citizen to participate in spaceflight. Born in Sluiskil, he was on Challenger flight STS-51B in 1985. As payload specialist he performed several experiments on crystals for the Spacelab 3 mission. The name was suggested by W. A. Fr÷ger.

(11426) Molster
Lucia Glen Molster (2007 Apr. 26-27) was the beloved daughter of Dutch astronomers Frank and Nathalie Molster.


MEER INFORMATIE

Algemeen:
Meer nieuws over naamgeving van planeto´den op Astronet:
Personen:
In de media:
Recent vernoemde, niet-Nederlandse planeto´den:
Overig nieuws:

Tekst: Carl Koppeschaar